Kipimo cha kasi ya kuchapa Kiswahili
Chagua masharti ya jaribio, chapa maandishi yanayoonekana na uangalie matokeo. WPM, kasi ya jumla na usahihi zinaeleza sehemu tofauti za ingizo. Unaweza kufanya kazi kwa muda, idadi ya maneno au maandishi yako, ukihifadhi masharti kwa jaribio jingine la kulinganisha.
Jinsi ya kupima kasi ya kuchapa Kiswahili
- Angalia mpangilio wa QWERTY na ingizo linalotumika kwenye kifaa. Usianze kipimo na mipangilio unayojua hailingani na maandishi.
- Chagua hali ya muda, idadi ya maneno au maandishi yako. Weka vigezo vinavyopatikana katika hali hiyo na ugumu pale unapotolewa.
- Soma mwanzo wa mfano na chapa mfuatano wake. Hifadhi herufi, nafasi, ukubwa wa herufi na alama zinazohitajika.
- Baada ya mwisho, soma WPM, kasi ya jumla na usahihi pamoja. Kumbuka sehemu zilizohitaji kurekebisha au kutafuta kitufe.
- Hifadhi masharti kwa kulinganisha au uchague kazi nyingine. Tumia somo kwa maelekezo, mazoezi kwa matumizi na jaribio jingine kwa kipimo tofauti.
Tambua swali lako kabla ya kuanza. Ikiwa unataka kulinganisha kuchapa ndani ya muda uleule, hifadhi muda huo. Ikiwa maandishi maalumu ndiyo lengo, yachague na uangalie kikomo. Kubadilisha kila kigezo kwa kupata namba kubwa kunafanya tofauti iwe ngumu kueleza. Jua unachopima na utakacholinganisha baada ya mwisho.
Muda, idadi ya maneno na maandishi yako
Hali ya muda inaweka urefu wa jaribio. Chaguo zilizoandaliwa ni sekunde 15, 30, 60 na 120. Chagua kabla ya kuanza na uweke muda huo katika kusoma matokeo. Jaribio fupi na refu si lazima yawe sawa kwa kulinganisha, hata kama yote yanaonyesha WPM. Muda ni sehemu ya masharti ya kipimo.
Hali ya idadi ya maneno inaweka ukubwa wa kazi. Chaguo zilizoandaliwa ni maneno 10, 25, 50 na 100. Idadi hiyo inahusu maandishi ya kazi, si ufafanuzi wa kipimo cha WPM. Maneno ya mpangilio na vipande vya maandishi vinavyotumika katika hesabu vina majukumu tofauti. Usibadilishe matokeo kwa kuhesabu maneno kwa nafasi mwenyewe.
Unaweza kuweka muda au idadi nyingine katika mpangilio unaohusika. Kwa mfano, sekunde 180, 300 au 600 zinaweza kuwa muda unaouchagua mwenyewe. Haya ni masharti ya kiasi chako, si majina ya chaguo nyingine zilizoandaliwa. Chagua kwa swali na uhifadhi muda halisi unapotaka kulinganisha matokeo.
Katika hali ya maandishi yako, ingiza au bandika maandishi. Vikomo vinavyopatikana ni kutokuwa na kikomo, idadi ya maneno au muda. Kabla ya kuanza, angalia maandishi yaliyoingia na kikomo kinachotumika. Kazi yako inahusu maandishi hayo, lakini jaribio moja haliwezi kueleza kuchapa kwako kwa kila aina ya Kiswahili.
Kuchagua hali kwa swali la kazi
Tumia muda kwa jaribio la urefu uliowekwa. Tumia maneno kwa kufanya ukubwa uliochaguliwa wa kazi. Maneno au vifungu maalumu vikiwa muhimu, tumia maandishi yako. Katika kila hali, amua mapema utakachosoma katika matokeo na masharti utakayohifadhi kwa jaribio linalofuata. Hilo linaweka kipimo katika swali linaloeleweka.
Jaribio refu si bora kwa kila hitaji kwa sababu ya urefu pekee. Ingizo lisipolingana, angalia kifaa kwanza. Kitufe kisipojulikana, somo linaweza kueleza mwendo kabla ya kipimo. Jaribio linaonyesha kazi moja; halichukui nafasi ya maelekezo wala kurekebisha mipangilio kwa niaba yako. Litumie masharti yanapokuwa wazi.
Ugumu na mpangilio wa kibodi
Katika hali za muda na maneno, viwango vya rahisi, ngumu na changamoto hutolewa. Chagua kiwango kabla ya kuanza na ukihifadhi kwa kulinganisha. Kiwango tofauti kinaweza kubadilisha maandishi ya kazi. Usihusishe tofauti ya WPM moja kwa moja na ujuzi mmoja wakati vigezo vingine vimebadilika pia.
Toleo hili hutumia QWERTY kwa Kiswahili. Herufi isiyotarajiwa ikitokea, chunguza ingizo linalotumika. Tofauti ya mpangilio inaweza kuonekana kama kosa la mwendo lakini inahitaji kuchunguzwa tofauti. Baada ya kuangalia, linganisha kitufe na mfano, kisha fanya kazi katika masharti unayoyaelewa.
Katika maandishi yako, angalia maneno unayoyafahamu, alama, nafasi na mfuatano unaohitaji umakini. Usiyaweke moja kwa moja katika kiwango fulani cha maandishi yaliyoandaliwa. Ukilinganisha majaribio ya maandishi yako, hifadhi maandishi yenyewe na aina ya kikomo pamoja na kifaa, ingizo na ukubwa wa kazi.
Kifaa au njia ya kuingiza ikibadilika, andika mabadiliko hayo kwa ajili yako. Matokeo bado yanaweza kueleza jaribio, lakini maelezo yake yanahitaji masharti mapya. Usiyatumie kuhukumu kila kibodi au kila maandishi ya Kiswahili. Husisha hitimisho na kazi iliyofanyika na swali ulilochagua kuangalia.
WPM na vikundi vya vipande vitano vya maandishi
WPM hutumia kipimo cha kundi lenye vipande vitano vya maandishi, si kuhesabu maneno kama maneno ya kamusi. Vipande vinavyohesabiwa kutoka kwenye maneno yaliyochapiwa kwa usahihi hugawanywa kwa tano na kwa muda uliopita katika dakika. Kwa hiyo neno fupi na refu si lazima yawe na mchango uleule kama katika kuhesabu maneno kawaida.
Katika hali ya muda, mwanzo sahihi unaokubalika wa neno la mwisho unaweza kuingia katika hesabu masharti husika yakitimia. Hilo linahusu maandishi yanayokubaliwa katika matokeo. Si ahadi ya kuhesabu mfuatano wowote ambao haujakamilika wote. Tofautisha maandishi sahihi yanayohesabiwa na kila kitu ulichoingiza wakati wa jaribio.
Usibadilishe WPM kuwa idadi ya mibofyo ya vitufe vya kifaa. Vipande vya maandishi na hatua za vidole si kitu kimoja. Pia usiiite idadi halisi ya maneno ya Kiswahili kwa dakika. Kugawanya kwa tano ni sehemu ya ufafanuzi wa kipimo na kunapaswa kubaki katika maelezo na kulinganisha.
Soma WPM pamoja na kasi ya jumla na usahihi. Maandishi sahihi yanapokuwa tofauti na kiasi cha ingizo lote, namba moja haielezi sababu. Marekebisho, herufi za ziada na kubadilika kwa kasi vinaweza kuwa mambo ya kuangalia. Kumbuka sehemu zake kabla ya kuchagua kazi inayofuata, badala ya kuongeza namba pekee.
Mfano wa hesabu ya WPM
Mfano wa kueleza: tuseme vipande 250 sahihi vya maandishi vimehesabiwa katika dakika moja. Kugawanya 250 kwa tano kunatoa vipimo 50, na kugawanya kwa dakika moja kunatoa 50 WPM. Huu ni mfano wa hesabu, si kiwango kinachotakiwa kwa kila mtu. Unasaidia kuona nafasi ya vipande na muda katika ufafanuzi.
Vipande vilevile 250 vikihusiana na dakika mbili, hesabu ni 250 ÷ 5 ÷ 2 = 25 WPM. Mfano unaonyesha nafasi ya muda kwenye kanuni. Hauonyeshi kwamba kuongeza muda mara mbili katika jaribio halisi kutatoa mabadiliko hayo hayo; maandishi na namna ya kufanya kazi vinaweza kuwa tofauti.
Kasi ya jumla na ingizo lote linalohesabiwa
Kasi ya jumla, au raw, huzingatia vipande sahihi, visivyo sahihi na vya ziada. Jumla hugawanywa kwa tano na kwa muda uliopita katika dakika. Kipimo hiki kinaeleza kiasi cha ingizo linalohesabiwa. Usikisome kama alama nyingine ya maandishi sahihi pekee; kinahusiana na WPM kwa kueleza upande tofauti wa kazi.
Tofauti kati ya viashiria inaweza kuonyesha kwamba ingizo lote si sawa na maandishi sahihi yaliyohesabiwa. Lakini ukubwa wa tofauti hautaji kosa lenyewe. Kumbuka kilichotokea: herufi ilibadilishwa wapi, herufi ya ziada ilitokea wapi na marekebisho gani yaliondoa umakini katika kuendelea. Maelezo hayo hufanya uchaguzi wa kazi uwe maalumu.
Mfano wa kueleza: vipande 300 vinavyohesabiwa katika dakika moja vinatoa kasi ya jumla ya 300 ÷ 5 ÷ 1 = 60. Maandishi sahihi katika mfano huo yakitoa 50 WPM, viashiria vinaeleza sehemu mbili tofauti. Raw iliyo juu haithibitishi kwamba kila herufi iliyoingizwa ilikuwa sahihi.
Usifanye kupunguza tofauti kuwa lengo bila kuchunguza sababu. Kazi inaweza kuwa kuona nafasi kabla ya mwendo au kusoma sehemu fupi. Herufi za ziada zikianza baada ya kuharakisha, angalia hatua hiyo. Kitufe kisipoeleweka, maelekezo ya somo yanaweza kujibu hitaji kuliko kurudia kipimo kwa kupata namba nyingine.
Usahihi na makosa yaliyorekebishwa
Katika toleo hili, usahihi unatokana na sehemu ya majaribio sahihi ya kuingiza kati ya majaribio yote. Jaribio lisilo sahihi linabaki kwenye hesabu baada ya kurekebisha. Kuondoa makosa yote yanayoonekana hakumaanishi kwamba usahihi unarudi kwa asilimia 100. Maandishi ya mwisho na historia ya kuingiza vinaeleza mambo tofauti.
Mfano wa kueleza: majaribio 96 yakiwa sahihi kati ya 100, sehemu ni asilimia 96. Mfano unahusu majaribio, si makosa yaliyobaki kwenye skrini mwishoni. Kurekebisha ingizo lisilo sahihi hakuondoi jaribio la awali kwenye historia kwa sababu maandishi sasa yanalingana na mfano. Usihesabu usahihi upya kwa mwonekano wa mwisho pekee.
Rekebisha kosa, kisha rudisha nafasi kwenye mfano. Usitarajie marekebisho yafute kutokea kwa ingizo lisilo sahihi. Jambo la kujifunza linaweza kuwa kuona alama kabla ya mwendo, si kuifuta haraka zaidi baada ya kuonekana. Tofautisha kurekebisha maandishi na kuelewa sababu ya jaribio lisilo sahihi.
Usahihi peke yake hauelezi sababu. Sehemu inayofanana inaweza kutokana na kitufe cha jirani, mfuatano uliobadilika, nafasi iliyopotea au kupoteza mahali baada ya kurekebisha. Linganisha namba na ulichoona wakati wa kazi, kisha uchague kitendo. Asilimia moja haiwezi kuthibitisha kujua au kutojua vitufe vyote.
Kulinganisha majaribio kwa masharti wazi
Unapolinganisha majaribio, hifadhi lugha, njia ya kuingiza, kifaa, hali, muda au ukubwa na kiwango cha ugumu. Katika maandishi yako, hifadhi maandishi na kikomo pia. Masharti haya yanaonyesha unacholinganisha. Kuona WPM katika majaribio mawili hakutoshi kuthibitisha kwamba kazi zina mahitaji yaleyale.
Unaweza kuweka masharti katika maelezo yako: Kiswahili, kifaa, hali, muda au idadi na ugumu, kisha WPM, kasi ya jumla na usahihi. Ongeza uchunguzi mfupi kama «nilipoteza nafasi baada ya kurekebisha». Hilo linaeleza kazi inayofuata kuliko kuandika neno la jumla la nzuri au mbaya.
Ukibadilisha mipangilio kadhaa, usihusishe tofauti na mazoezi pekee. Maandishi tofauti, muda mwingine au kifaa kipya vinaweza kubadilisha kazi. Matokeo hayawi bila maana, lakini hitimisho lina mipaka. Yatumie kueleza jaribio halisi na uhifadhi masharti ukitaka kulinganisha kwa uwazi zaidi.
Soma viashiria pamoja. Kasi ya jumla iliyo juu na usahihi mdogo vinaweza kueleza uwiano mwingine wa kasi na usahihi, lakini havielezi kila sababu. WPM iliyo juu haitaji mwendo ulioeleweka zaidi. Kwa hatua ya kujifunza, kumbuka sehemu za kutafuta na kurekebisha, kisha chagua maelekezo, matumizi au kipimo kingine.
Hatua ya kuchagua baada ya kipimo
Fungua mazoezi ya kuchapa Kiswahili kwa kutumia mwendo katika sentensi. Chukua jambo moja kama nafasi, mfuatano au hatua ya kidole. Mpangaji huchagua maandishi, kwa hiyo mstari unaofuata hauhakikishi kosa lilelile. Angalia kinachoonekana kweli badala ya kudai kipimo cha sehemu ambayo haikuwepo.
Kitufe kisipojulikana au mwendo usipoeleweka, fungua masomo ya kuchapa Kiswahili. Soma maelekezo ya sasa na uyalinganishe na kibodi. Tathmini na nyota za somo ni tofauti na viashiria vya kipimo. Usitumie WPM kama kanuni ya kumaliza somo au badala ya maelekezo ya vidole.
Rudia kipimo unapohitaji matokeo mengine yenye masharti yanayojulikana. Chagua swali, kisha weka jaribio. Kila kosa halihitaji kupimwa tena mara moja; maelekezo au matumizi yanaweza kuwa karibu zaidi na hitaji. Chagua zana kwa taarifa unayotaka, si kwa kutaka namba tofauti tu.
Maswali kuhusu kipimo cha kuchapa
Muda ulioandaliwa unatofautianaje na muda wangu?
Muda ulioandaliwa huchaguliwa kwenye chaguo zinazotolewa, na muda wako unaweka kiasi kingine katika mpangilio husika. Sekunde 60 na 120 ni chaguo zilizoandaliwa; 180, 300 au 600 ni mfano wa kiasi chako. Hifadhi muda halisi unapolinganisha, si jina la hali pekee.
Je, WPM ni idadi ya maneno ya kawaida kwa dakika?
Hapana, kipimo hutumia vikundi vya vipande vitano vya maandishi. Vipande sahihi vinavyohesabiwa hugawanywa kwa tano na kwa muda wa dakika. Kuhesabu maneno kwa nafasi au mibofyo ya vitufe hakuchukui nafasi ya ufafanuzi huo; kila hesabu inajibu swali tofauti.
Kwa nini raw inatofautiana na WPM?
Raw huzingatia vipande sahihi, visivyo sahihi na vya ziada, huku WPM ikihusu maandishi sahihi yanayohesabiwa. Namba zinaweza kuwa tofauti. Angalia usahihi na sehemu za makosa kabla ya kuchagua kazi ya kasi au ingizo sahihi; tofauti peke yake haitaji sababu.
Kwa nini kurekebisha hakurudishi usahihi wote?
Jaribio la awali lisilo sahihi linabaki katika hesabu baada ya marekebisho. Maandishi sahihi mwishoni hayamaanishi kwamba kila jaribio lilikuwa sahihi. Rekebisha na urudishe nafasi, lakini usitarajie kufuta historia au kurudisha asilimia 100 moja kwa moja.
Nichague nini baada ya matokeo ya chini?
Chagua somo kwa maelekezo, mazoezi kwa matumizi katika sentensi na kipimo kwa kupima tofauti. Angalia kibodi na masharti kwanza, kisha taja ugumu maalumu. Namba pekee haisemi sababu; sehemu ya kusimama au kukosea inasaidia kuchagua zana inayohitajika sasa.